Rafa in het nauw

Het was een moeilijk jaar voor Rafael Nadal. Hij verloor de toppositie aan Roger Federer, mede door zijn knieblessure. Bij de Australian Open volgende week is hij titelverdediger.

Toen de beroemde inwoner van Mallorca begin vorig jaar de huilende Roger Federer in Melbourne versloeg, dacht iedereen aan een nieuw tijdperk. Federer was ‘out’, de nieuwe koning was Nadal. Temeer omdat hij de Zwitser drie keer op rij bij Grand Slam-toernooien had verslagen en wel op drie verschillende vloeren (gravel, gras en hardcourt).

Federer viel terug en Nadal pakte de titel in Indian Wells en domineerde het Europese gravelseizoen. Het tij keerde in Madrid waar Rafal verrassend ten onder ging tegen zijn rivaal. Dat was ook het moment dat de Spanjaard van een kampioen in een patiënt veranderde. Hij gaf toe met pijn te spelen maar door zijn zeges een enorm zelfbewustzijn te hebben.

Dat zelfbewustzijn verscheen als sneeuw voor de zon bij de French Open waar hij, na vier titels op rij, al in de vierde ronde sneuvelde tegen zijn aartsvijand Robin Söderling. Na een spontane huilbui in Parijs en een onderzoek door een arts werd meteen duidelijk dat hij weken moest pauzeren en dat zijn toekomst uiterst onzeker was.

Vervolgens moest hij Wimbledon, waar hij ook titelverdediger was, afzeggen maar hij verkondigde bij een persconferentie dat de knieblessure niet chronisch was. De voormalige lijfarts van Martina Hingis adviseerde hem een operatie omdat hij wél angst had dat er sprake was van chronische pijn. Hij gaf aan dat Nadal altijd diep onder de bal beweegt hetgeen dodelijk voor zijn pezen is.

Deze pezen, en vooral de aanhechting aan de botten, worden vooral geïrriteerd door het vele wisselen van gravel naar gras of hardcourt en omgekeerd. Ontstekingsremmende medicijnen kunnen helpen maar vooral veel rust. Daarom trok Rafa zich terug in zijn huis in Porto Cristo, keek televisie en speelde computerspelletjes. De scheiding van zijn ouders trof de familieman tenslotte nog meer.

In augustus vorig jaar keerde hij terug op de Tour in Montreal waar hij niet teleurstelde en ook geen last van zijn knieën had. De druk was echter zo groot dat hij mede daardoor een ernstige spierblessure aan zijn buik opliep. Hij behaalde desondanks, met van pijn vertrokken gezicht, de halve finale van de US Open waarin hij werd weggevaagd door de latere winnaar Juan Martin del Potro.

Heel symbolisch voor de strijd tussen deze twee matadoren was hun uiterlijk vertoon. Nadal had zijn haar geknipt, droeg een klassieke korte broek en had gewicht en ook spiermassa verloren. Del Potro leek een reïncarnatie van Nadal met zijn shirt zonder mouwen en zijn lange haren. Nu liet de Argentijn zijn spieren zien en hij joeg Nadal over de baan zoals de Spanjaard dat voorheen altijd had gedaan.

In de laatste vijf jaar speelde Nadal ruim vierhonderd wedstrijden, meer dan iedere andere prof. Hij heeft veel partijen nodig om zijn ritme te vinden. Het is een dilemma voor hem. Als hij veel speelt, lijden zijn knieën maar als hij weinig optreedt, missen zijn slagen precisie en hardheid. Het is een nieuw fenomeen voor de Spanjaard die niet langer onoverwinnelijk is.

Volgende week speelt Rafa, als titelverdediger, bij de Australian Open. Vorig jaar was hij de superster die alles won en ook Roger Federer in de finale terugwees. Nu moet hij duidelijk maken dat hij nog niet is afgeschreven en nog jarenlang op een hoog niveau kan spelen. De experts hebben er twijfels over. Ze denken dat Nadal al te lang roofbouw op zijn lichaam heeft gepleegd. Met 23 jaar is hij in hun ogen al een ‘oude man’.

Tekst Hanco Naninck, foto’s Art Seitz