Tennissterren missen koningin

Sinds Justine Henin vorig jaar gestopt is met tennis, heerst er anarchie op de wereldranglijst. Als de nummer één van de wereld en pas 25 jaar oud bleek de Belgische volledig opgebrand.

Maria Sharapova was de eerste die van haar afscheid profiteerde. Ze verhuisde automatisch van de tweede plaats naar de eerste maar bleef daar, gehinderd door een schouderblessure, slechts drie weken. Ze werd op haar beurt opgevolgd door Ana Ivanovic die zojuist de French Open had gewonnen.

Ook dat duurde maar negen weken en ze werd afgelost door haar landgenote Jelena Jankovic die meteen bekend werd als de zwakste nummer één uit de geschiedenis. Haar grootste successen waren zes WTA-titels en twee halve finales bij Grand Slam-toernooien. Alsof het toeval het wilde, was ze deze toppositie na één week al weer kwijt.

Momenteel is er enige rust op de wereldranglijst ontstaan doordat Dinara Safina al twintig weken ‘regeert’ maar van heersen is wegens haar zwakke zenuwen geen sprake. Ze stond drie keer in de finale van een Grand Slam-toernooi en werd drie keer vernederd. Bij de Australian Open dit jaar werd ze volledig gedomineerd door Serena Williams die haar drie games gunde en op Wimbledon werd ze in de halve finale weggeslagen door Venus Williams: slechts één game.

Serena Williams gooide als eerste olie op het vuur door te beweren dat zij de enige echte nummer één van de wereld is. Ze won drie van de laatste vier Grand Slamtoernooien en was na haar winst op Wimbledon dit jaar pisnijdig dat ze nog steeds als nummer twee achter Safina stond die nog nooit een ‘Major’ gewonnen had.

Schuld daaraan is het huidige puntensysteem waarmee de WTA de wereldranglijst samenstelt. Dat functioneert volgens het principe ‘best 16’ hetgeen betekent dat in totaal zestien toernooien uit de voorafgaande 52 weken meegeteld worden. Dat zijn de vier Grand Slam-toernooien, vier zogenaamde ‘mandatory events’ als Indian Wells, Miami, Madrid en Peking plus de beste resultaten van enkele andere uitgezochte toernooien. Ook de WTA Tour Championships aan het eind van het jaar zijn voor de daarvoor gekwalificeerde vrouwen verplicht.

Dit principe bevoordeelt de speelsters die vaak optreden. Wie niet meer dan zestien toernooien speelt, heeft de mogelijkheid haar gemiddelde steeds te verbeteren want de slechte resultaten vallen weg. Safina heeft bijvoorbeeld vorig jaar 22 toernooien gespeeld waarvan de zes slechtste resultaten, indien het geen verplichte toernooien betreft, niet opgenomen worden. Serena heeft nog nooit meer dan 13 toernooien per seizoen gespeeld en beschikt dus alleen over de punten van die toernooien. Desondanks was ze 57 weken de nummer één in 2002, vier weken in 2008 en 11 weken begin dit jaar.

Natuurlijk heeft de WTA gereageerd op deze verwijten. Afgelopen jaar werd het aantal verplichte toernooien van 17 naar 16 teruggebracht en bovendien werd het aantal punten voor winst bij een Grand Slam-toernooi van 1000 tot 2000 verdubbeld. Alhoewel deze veranderingen ten goede komen van speelsters als Serena die weinig spelen, is er echter nog geen echte verbetering merkbaar.

Bovendien vindt de WTA dat het vrouwentennis sinds het snelle wisselen aan de top nog nooit zo spannend was. Experts zien dit eerder als kwaliteitsverlies en klagen over het eenzijdige spel van de speelsters. Wie het hardste slaat en de meeste harde ballen kan tegenhouden, is de beste. Geen serve-en-volley, geen elegante eenhandige backhands (Henin), weinig dodelijke dropshots en geen vermogen om lange tijd de ranglijst te domineren. Hoe anders was dat in vroegere jaren. De echte koninginnen waren Steffi Graf (377 weken aan de top), Martina Navratilova (332), Chris Evert (260), Martina Hingis (209), Monica Seles (178) en Justine Henin (117). 

Tekst Hanco Naninck, foto's Art Seitz